Alle berichten van Gertrude

Kerst in de Sint-Gertrudiskerk

Kerst 2017 flyer achter

HMR, in de bezetting van koor, solisten en instrumentalisten o.l.v. Koert Damveld verzorgt als gebruikelijk in de sfeervolle Gertrudiskerk in Bergen op Zoom op zondagavond 24 december de late kerstnachtviering die dit jaar voor het eerst wat vroeger, om 23.30 uur, zal beginnen. Vooraf is er koorzang, orgelmuziek, instrumentale muziek (delen uit het concerto grosso “fatto per la notte di natale” van Arcangelo Corelli (1653-1713) en er is gelegenheid tot samenzang.

Tijdens de viering zelf klinken de vaste misdelen uit de “Missa Pastoralis” van de Brusselse componist Charles-Joseph van Helmont (1715-1790) in de bezetting van koor, soli, strijkers, fluit, hobo, hoorns en basso continuo. De Missa Pastoralis werd voor het eerst tijdens de kerstnacht van 1756 in de kathedraal van Brussel gezongen en gespeeld.

Daarnaast zijn er diverse kerstliederen uit alle windstreken van Europa. Opmerkelijk is bijvoorbeeld het geliefde Catalaanse kerstlied “El desembre congelat” dat in een Nederlandse berijming heel bekend en geliefd is. Nu klinkt het in een nieuw arrangement van Rob Daane op de oorspronkelijke melodie en tekst. Tijdens de viering is er ook volop gelegenheid voor samenzang bij kerstliederen, acclamaties en gregoriaans. De orgels worden bespeeld door Janno den Engelsman en Toine Jimkes.

De Hoogmis op Kerstmorgen, maandag 25 december, begint dit jaar om 9.30 uur, en zal eveneens vocaal-instrumentaal door HMR worden verzorgd. Tevoren worden er enkele kerstliederen gezongen. Op deze ochtend klinken eveneens de  vaste misgezangen uit de “Missa Pastoralis” van Charles-Joseph van Helmont en er is ook nu diverse kerstmuziek met daarnaast gelegenheid tot samenzang.

Voorgangers zowel bij de Kerstnachtviering als bij de Hoogmis op Kerstdag zijn pastoor Paul Verbeek en diaken Jan Foesenek.

 

 

Muziek in de Gertrudiskerk

Zondag 19 november 9.30 uur
Eucharistieviering b.g.v. “Zondag van de kerkmuziek”

Bij het 125 jarig bestaan van de NSGV (Nederlandse Sint-Gregoriusvereniging) in 2003 werd voorgesteld jaarlijks op een zondag in november extra aandachtte besteden aan het belang van goede kerkmuziek. HMR heeft steeds jaarlijks aan deze oproep gevolg gegeven.

Op zondag 19 november zal in de Gertrudiskerk in Bergen op Zoom de “Zondag van de Kerkmuziek” een extra accent krijgen. Tijdens de Eucharistieviering van 9.30 uur zal, naast Nederlandse liturgische muziek, de Missa II van Benedictus Buns (1642-1716) klinken. Deze Brabantse karmeliet, werkzaam in het klooster van Boxmeer, kan beschouwd worden als de belangrijkste Nederlandse componist uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. De mis wordt uitgevoerd door HMR met koor, solisten en instrumentalisten o.l.v. Koert Damveld. Daarnaast klinkt er vocaal-instrumentale  achttiende eeuwse muziek van M. Haydn en zeventiende eeuwse van M.R. Delalande. De organisten zijn Toine Jimkes en Janno den Engelsman.

Voorgangers bij deze viering zijn pastoor Paul Verbeek en diaken Jan Foesenek.

Zondag 26 november 10.00 uur
“Brabantse Open Kerkendag”

Feestelijke Eucharistieviering
b.g.v. Gertrudiskerk 30 jaar in gebruik 

Op zondag  26 november a.s. viert de Lievevrouweparochie dat het dit jaar 30 jaar geleden is dat de Sint Gertrudiskerk na de restauratie van het gebouw voor de katholieke eredienst opnieuw in gebruik genomen werd. In 1987 vond de inzegening bij de heringebruikname  plaats door mgr. H.C.A. Ernst, de toenmalige bisschop van Breda. Aan de inwijding(en) van de kerk in de late middeleeuwen door de bisschop van Luik herinneren nog de (dubbele) wijdingskruisen op de kolommen van de kooromgang.

Om 10.00 uur wordt op deze zondag, de laatste zondag van het kerkelijk jaar, de Eucharistieviering feestelijk gevierd om dit feit te herdenken. De jaarkalender vermeldt deze dag het hoogfeest van Christus, Koning van het heelal. Pastoor drs. Paul Verbeek is de celebrant en de overige leden van het pastoraal team zullen in de viering assisteren.

Hortus Musicus Religiosus (HMR) verzorgt de muziek feestelijk met koor, solisten en instrumentalisten o.l.v. Koert Damveld. Gezongen wordt de Missa in Bes van Antonio Caldara (+ 1670-1736), de motetten “Exultabunt in te omnes” en “Panis Angelicus” van resp.  de barokke componisten De Croes en Du Mont. Voorts ontbreekt bij een gelegenheid als deze het bekende motet “Locus iste” van Anton Bruckner niet! En voor de samenzang is er natuurlijk gregoriaanse en Nederlandse liturgische muziek. Organisten zijn Toine Jimkes aan het koororgel en Hans Smout aan het Ibach-orgel.

Na de viering is er voor de kerkgangers gelegenheid elkaar te ontmoeten bij een kopje koffie of thee met …….. en voor de kinderen is er limonade met een traktatie. Deze ontmoeting vindt plaats in “Den Enghel”, Grote Markt 19.
De gebruikte kerkingangen bij de viering zijn die aan de Kerstraat en de Zuivelstraat.

17.00 uur Orgelrecital op de monumentale orgels
door Janno den Engelsman als afsluiting van deze dag.

Op zondag 26 november wordt in Brabant een Open Kerkendag gehouden. De organisatoren hopen dat meer dan 600 kerken, zowel protestants als katholiek, in onze provincie geopend zullen zijn. In Bergen op Zoom zijn de Ontmoetingskerk, de Catharinakapel (ingang Klaverstraat), de voormalige kerk van de H. Maagd (stadsschouwburg De Maagd), de kerk van OLV van Lourdes en de Gertrudiskerk geopend van de late ochtend tot ongeveer 17.00 uur. De dag wordt georganiseerd om alle Brabanders te betrekken bij de toekomst van hun kerken. In voortgezet gebruik als godshuis of met een nieuwe bestemming. “De Maagd” is daarvan zelfs een landelijk bekend, uitstekend voorbeeld.

De eigenaren c.q. de gebruikers van de gebouwen wordt gevraagd hun ruimten te laten “leven”;
ieder doet dat op een eigen manier. Voor SBM volop werk aan de winkel! Zo laat de Gertrudis Cultuurstichting in de Gertrudiskerk weer de tentoonstelling “24 Bergse Vromen” uit 2012 zien én wil in Bergen op Zoom de dag in de Gertrudiskerk om 17.00 uur afsluiten met een vrij toegankelijk orgelrecital, door Janno den Engelsman gespeeld aan het Rogier- en aan het Ibach-orgel.
Janno heeft voor de orgelbespeling een afwisselend programma samengesteld met muziek uit de 18e, 19e en 20e eeuw van componisten uit Duitsland (o.a. Bach, Mendelssohn, Reger), Frankrijk (Guilmant, Saent Saëns) en….. Rusland (Georgi Mushel).

Janno den Engelsman studeerde orgel, klavecimbel en kerkmuziek aan het Utrechts Conservatorium en beiaard aan de Nederlandse beiaardschool in Amersfoort. Aanvullende cursussen voor orgel en beiaard resp. bij Liuwe Tamminga in Bologna (It) en Geert D’hollander in Antwerpen. In 2006 werd Janno de Sakko Cultuurpijs voor Kunsten en Letteren toegekend. Hij maakte enkele cd-opnames (o.a. van het Ibach-orgel) en won prijzen op orgelconcoursen in Leiden en Nijmegen. Naast zijn lespraktijk is hij organist-titularis van de Gertrudiskerk en stadsbeiaardier van Zierikzee, Bergen op Zoom en Middelburg. Sinds 2013 is hij dirigent van het Steenbergse Kamerkoor Sasso Montanari.
De sfeervol verlichte Gertrudiskerk met zijn rijkdom aan kunstschatten en zijn bijzondere orgels vormt een mooi decor om met afwisselende en rijke orgelklanken de dag te besluiten. De toegang tot de orgelbespeling is gratis, naar believen kan men ook een deel van het programma meemaken: het is een informele bespeling met soms intieme, soms uitbundige orgelklanken!

Zaterdag 16 december 19.00 uur
A Festival of Nine Lessons and Carols
m.m.v.
projectkoor HMR,
After-8,
kinderkoor CKB,
kinderkoor Lievevrouweparochie,
Toine Jimkes en Janno den Engelsman (orgels en carillon)
Deborah Jenner (harp)
o.l.v. Koert Damveld en Monique Jimkes

Zaterdag 24 december 23.30 uur
Kerstnachtviering met solisten, koor en orkest van HMR
o.l.v. Koert Damveld;
muziek van o.a. Arcangelo Corelli, Charles-Joseph van Helmont,
J.S. Bach en Michael Praetorius

Zondag 25 december 9.30 uur
Hoogfeest van Kerstmis met solisten, koor en orkest van HMR
o.l.v. Koert Damveld;
o.a. Missa Pastorella van Charles-Joseph van Helmont (1715-1790)
kerstrepertoire uit de Europese muziektraditie

Ibach-festival

Getrudiskerk Bergen op Zoom

Gebruikte kerkingang aan de zijde van de Kerkstraat

VRIJDAG 22 september
20.30 uur

Klank- en Woordspel. “Storytelling” rondom de monumentale orgels door resp. Janno den Engelsman en Hans Smout. Janno den Engelsman bespeelt de orgels van de “Orgeltuin Gertrudiskerk” en licht met zijn spel Hans Smout toe die vertelt over de orgels, over hun overeenkomsten en verschillen en over de relatie die de instrumenten met elkaar hebben
Entree vrij

ZATERDAG 23 september
10.30 uur
“Spieken bij de beiaard en bij de orgels”. Kinderprogramma rondom beiaard en orgels door Meike Warmoeskerken en Janno den Engelsman. De kinderen zien boven in de Peperbus de beiaardier tussen de klokken aan het werk. In de kerk zien ze van dichtbij de organist orgels klein en groot bespelen, met daarin honderden, ja zelfs duizenden pijpen. Natuurlijk wordt er bij alle geweldige instrumenten ook volop verteld. Limonade na afloop!
Entree vrij

16.00 uur
“Bach! Gezongen en gespeeld”. Orgelrecital door Kees van Houten (Ibach-orgel) m.m.v. Marjon Strijk (sopraan). Kees van Houten is een gerenommeerd organist, niet in het minst vanwege het feit dat hij sinds 1957 het beroemde Robustelly-orgel in de St. Lambertuskerk bespeelt. Hij geeft zowel voor vakmensen als voor amateurs en leken lezingen, workshops en interpretatiecursussen over de muziek van Bach. Vanmiddag klinken Bach’s beroemde Leipziger Orgelkoralen, vocaal ingeleid door de veelzijdige sopraan Marjon Strijk die eerder met bewerkingen van popmuziek in de Gertrudiskerk te beluisteren was. Vandaag met muziek van Bach!
Entree € 8,—
Vrienden Ibach-orgel € 4,—

20.30 uur
Filmvoorstelling van de stomme film “The Hunchback”, ofwel “De klokkenkluider van de Notre Dame” met live geïmproviseerde filmmuziek op het orgel door Geerten Liefting. De succesvolle filmklassieker uit 1923 wordt naar de gewoonte van die tijd van orgelspel voorzien, ditmaal door de betoverende rijke klanken van het Ibach-orgel. Geerten Lieftink (1983) is een breed geschoold musicus als organist, componist, dirigent en, hoe kan het anders, begenadigd improvisator.
Entree € 8,—
Vrienden Ibach-orgel € 4,—

ZONDAG 24 september
9.30 uur
Eucharistieviering met delen uit het meerdelige orgelwerk “Spatium” (2011), compositieopdracht op thema’s van Jacob Obrecht voor het gerestaureerde Ibach-orgel, Daan Manneke; Janno den Engelsman, Ibach-orgel. Met vocale medewerking van HMR, o.a. de “Mass in honor of the Holy Ghost” van Herman Strategier (1912-1998) o.l.v. Koert Damveld; Toine Jimkes, Delhaye-orgel.

13.00 uur
Concert met kamermuziek door strijkers, pianist en vocale solist waarin wordt uitgevoerd het 4e strijkkwartet (1953) van Oscar van Hemel (1892-1981), gespeeld door het MauritsEnsemble Utrecht. Oscar van Hemel woonde en werkte van 1918 tot 1949 in Bergen op Zoom. Tevens uitvoering van “La bonne chanson”, liederencyclus op tekst van Paul Verlaine voor zangstem (Gerard Beemster, bariton) en piano (Jan Jongbloed) van Gabriel Fauré (1845-1924).
Entree € 8,—
Vrienden Ibach-orgel € 4,—

14.15 uur
Beiaardbespeling door Janno den Engelsman
Muziek van Oscar van Hemel

16.00 uur 
Concert met werken van Oscar van Hemel, Daan Manneke en andere Brabantse componisten. Medewerking verlenen Charlotte Stoppelenburg (mezzo- sopraan), Janno den Engelsman (orgel), mannenkoor Fortissimo o.l.v. Kristin Roland en HMR-Capella Feminarum o.l.v. Koert Damveld.
Van Oscar van Hemel worden uitgevoerd: Meditatie voor orgel (1952); Twee contrasten (1959) voor mannenkoor; Copla’s (1947) voor mannenkoor; Jubelstadje (1930) voor mannenkoor; Trittico liturgico (1959) voor sopraan en orgel
Van Daan Manneke: “Bonum est confiteri Domino” (2016) voor solostem, vrouwenkoor en orgel. Daarnaast orgelwerken van Daan Manneke (1939) en van de Brabantse componisten Louis Toebosch (1916-2009) en Kris Oelbrandt (1972).

Entree € 8,—
Vrienden Ibach-orgel €4,—

GCS_poster Ibach-festuval 2017

Op vrijdagavond, maar ook op zaterdag kan men een passe-partout aanschaffen voor het geval er belangstelling is voor (nagenoeg) alle programma-onderdelen.
Prijs passe-partout € 20,00
Vrienden van het Ibach-orgel € 10,00

Concerten in de Gertrudiskerk

zaterdag 17 juni 16.00 uur Concert
Muziek uit de 20ste eeuw
Charlotte Stoppelenburg (alt-mezzo)Charlotte Stoppelenburg
Janno den Engelsman (orgel)Janno den Engelsman

zaterdag 24 juni 15.00 uur Concert
Strijkersensemble Kulturskole Sandness (Noorwegen)orkest 24 juni
Hajo Boerema – Rotterdam (orgel)
Hayo Boerema

zaterdag 1 juli 16.00 uur  Orgelconcert
Muziek uit de Duitse romantiek
Ute Gremmel-Geuchen (Duitsland)
Ute

zaterdag 8 juli 16.00 uur Orgelconcert
Muziek van Belgische componisten
Frank Heye (Gent)
Frank heye

 

Hoogfeest van Pinksteren

Op zondag 4 juni a.s., Pinksteren, zal de Hoogmis van 9.30 uur in de Gertrudiskerk van Bergen op Zoom vocaal/instrumentaal door Hortus Musicus Religiosus worden verzorgd. Voorgangers bij deze Eucharistieviering zijn diaken Jan Foesenek en pastoor Paul Verbeek.

HMR zal onder leiding van Koert Damveld de viering verzorgen met de Missa brevis in G alla capella (Hob. XXII:3) van Joseph Haydn (1732-1809) voor koor, strijkers en orgel.

Ook klinken in de bezetting van koor, vocale soli, strijkers en orgel de pinkstersequentia “Veni Sancte Spiritus” van de Spaanse barokcomponist Francisco Valls (ca. 1670-1747) en het pinkstermotet “Schmücket das Fest mit Maien” van de Zuid-Duitse componist Andreas Hammerschmidt (ca. 1612-1675). Voorts is er gregoriaans door de schola cantorum o.l.v. Christian Blaha en er is gelegenheid voor samenzang. Organisten zijn Toine Jimkes aan het continuo-orgel en Janno den Engelsman aan het Ibach-hoofdorgel. De gebruikte kerkingangen zijn die aan de Kerkstraat en aan de Zuivelstraat.

 

In memoriam

Op maandag 30 januari, daags na zijn 79e verjaardag, overleed Adriaan van Roode, een man die in onze parochie en daarbuiten zo’n  markante plaats heeft ingenomen. De vele activiteiten die hij in Bergen op Zoom, de geboorteplaats van zijn vrouw Gertrude, sinds zijn pensionering in de afgelopen 15 jaar heeft ondernomen, sluiten aan bij alles wat hij, samen met haar tot 2001, “boven de rivieren”, al had gedaan.

Het echtpaar Van Roode woonde nog maar korte tijd in Bergen op Zoom en ik herinner me het moment dat Adriaan zich in 2002 als koorlid aanmeldde met daarbij de vraag of hij zingend iets voor HMR kon betekenen. Eén van de eerste dingen waarnaar hij vroeg was of ik me nog kon herinneren dat HMR bij hun huwelijksviering in de Lourdeskerk gezongen had. We zouden de Kleine Orgelmesse van Haydn gezongen hebben; in die tijd zongen we vaak “elders”, en genoemde mis behoorde en behoort nog steeds tot het standaardrepertoire. Ik kon daarom ook niet volmondig “ja” op die vraag antwoorden. Maar voor HMR bleek hij een bijzondere aanwinst. Eerstens als mens zoals hij was, warm, hartelijk en belangstellend. Bovendien een safe tenor met een bijzondere vaardigheid in het zingen van gregoriaans en met grote kennis van deze meest specifieke liturgische muziek. Maar ook breder: ik zie hem nòg zingend staan “stralen” tijdens de uitvoering van een Coronation-Anthem van Händel tijdens het Kerstconcert 2002.

Al staat de huwelijksviering van Adriaan en Gertrude me niet meer helder voor de geest, de erop volgende jaren des te meer. Zo was Adriaan van 2004 tot 2013 een gewaardeerd lid van het Algemeen Bestuur van HMR. In 2005, bij de herdenking van het 500e sterfjaar van de componist Jacob Obrecht, was hij de motor achter een tentoonstelling in het Markiezenhof rondom de beroemde stadgenoot. Hij was vanaf de jaren daarna een kritisch mede-samensteller van de adventsviering Lessons and Carols. Hij droeg binnen HMR zorg voor tekst- en programmaboekjes voor reguliere en bijzondere vieringen en concerten. Als neerlandicus en door zijn brede kennis van talen, grammatica, liturgie en gregoriaans in combinatie met zijn perfectionistische instelling, was hij altijd een zeer betrouwbare bron en vraagbaak binnen HMR. Alles moest bij een purist als Adriaan niet alleen tekstueel kloppen, maar ook muzikaal-liturgisch. Hij was tot op het laatst veelvuldig inzetbaar als zanger bij en coördinator van de cantor-diensten die in de Gertrudiskerk en de tehuizen plaatsvinden.

Zijn verdiensten voor het parochiewerk in den breedte was daarnaast heel divers: Adriaan maakte een aantal jaren deel uit van de voormalige PKC, de Contactgroep, de Commissie Beheer Gertrudiskerk, het Liturgisch Beraad en tot op het laatst van de redactie van inZOOMen. Met uiterste precisie werden door Adriaan de teksten van de ingebrachte artikelen geredigeerd. Ook was hij, samen met Gertrude, de laatste jaren acoliet bij uitvaarten die in de Gertrudiskerk plaatsvonden.

De Gertrudis Cultuurstichting mocht zowel van de bestuursleden Adriaan én Gertrude profiteren. De presentatie van het boekwerkje “Twaalf ambachten, één familie” op initiatief van de Gertrudis Cultuurstichting rondom het Rogier-orgel, vond plaats op 14 oktober j.l. Voor het grootste gedeelte was het geschrift tot stand gekomen door, zoals zo vaak, team-work van Adriaan en Gertrude (transcriptie). Het was een gelegenheid voor Adriaan waar hij nog vóór zijn ziekte ten volle van heeft kunnen genieten. Eerder was hij ook redactielid van het boek “Een magtig Toonwerk”, een monografie naar aanleiding van de restauratie van het Ibach-orgel. Deze boeken werden uitgegeven in samenwerking met de Geschiedkundige Kring van Stad en Land van Bergen op Zoom.

Als redactielid en mede-auteur van het boekwerkje “24 Bergse Vromen” naar aanleiding van Bergen op Zoom 800 jaar stad, in 2012 tot stand gekomen door samenwerking van de Protestantse Gemeente en de Katholieke parochie, kon hij zich ten volle uitleven in het schrijven van bijdragen en in het redigeren van ingebrachte artikelen van anderen.

Ook de afscheidsviering op 4 februari in de Gertrudiskerk heeft Adriaan in de weken voor zijn overlijden geredigeerd en zijn wensen in het bijzonder aan Gertrude en zoon Steven kenbaar gemaakt. HMR heeft van harte daaraan gevolg gegeven, dankbaar voor wie hij was en om wat hij voor de kerk en de muziek heeft betekend. We zullen hem node missen en wensen Gertrude, kinderen en kleinkinderen veel sterkte toe.

Dat Adriaan moge rusten in vrede.

pap 21-03-2014

Rede van Hans Smout, uitgesproken in crematorium Zoomstede