Orgelconcert door Ignace Michiels

Op zaterdag 11 maart zal in het concertaanbod van de Gertrudis Cultuurstichting in de Gertrudiskerk te Bergen op Zoom een orgelconcert plaatsvinden, gegeven door de bekende Belgische organist Ignace Michiels. Hij bespeelt de 3 rijksmonumentale orgels van de “Orgeltuin Gertrudiskerk”.

Het programma wordt geopend aan het “het Vlaamse orgel”, gebouwd rond 1730/40 door de Belgische orgelbouwer Louis II Delhaye. Michiels speelt op dat orgel van de Belgische componist Abraham Van den Kerckhoven (1627-1673) een Preludium en fuga in d klein. Aan het Rogier-orgel, in 1857 gebouwd door de Bergen op Zoomse schrijnwerker en orgelbouwer Cornelis Rogier, vervolgens “Aria della Balletto” van Girolamo Frescobaldi (1583-1643) . Het grote monumentale Ibach-orgel wordt door Ignace Michiels (geb. Brugge 1963) bespeeld in veruit het grootste gedeelte van het programma. Van de grote orgelcomponisten J.S. Bach en Felix Mendelssohn-Bartholdy klinken resp. de Dorische Toccata BWV 538 en van de laatste een Andante met Variaties en uit de Sonate III opus 98, “Con moto maestoso” en “Andante tranquillo”.

Het Ibach-orgel (1864) klinkt op zijn allerbest in (laat-)romantische muziek waarmee het verdere programma geheel wordt gevuld. Duitsland, Italië, Frankrijk, België en Engeland worden vertegenwoordigd door grote orgelcomponisten: achtereenvolgens zijn Joseph Rheinberger, Marco Enrico Bossi, Alexandre Guilmant, Théodore Dubois, Joseph Callaerts en William Ralph Driffil de componisten die een in een bonte afwisseling de rijkdom van het Ibach-orgel tot zijn volle recht laten komen.

Ignace Michiels studeerde orgel, piano en klavecimbel aan de conservatoria van Brugge, Leuven en Gent. Zijn opleiding verrijkte hij met studies in Dallas (VS), in Brussel bij Herman Verschraegen en in Parijs bij Odile Pierre waar hij de Prix d’Excellence verwierf. Michiels was en is dirigent van verschillende koren. Sinds 1991 is Michiels titularis-organist van de Sint-Salvatorskathedraal van Brugge en organisator van het Kathedraalfestival Brugge. Zijn veelzijdigheid blijkt alleen al uit het programma dat hij op dit concert in Bergen op Zoom laat horen! Momenteel doceert Ignace Michiels aan de conservatoria van Brugge en Gent. Hij geeft masterclasses en zetelt in jury’s van internationale orgelconcoursen. Daarnaast maakte hij diverse cd- en radio-opnames, concerteerde wereldwijd en werd in 2009 bekroond met de Prijs van de Sociaal-Culturele Raad van de stad Brugge,

Voor concertbezoekers is er talrijke informatie over orgels aanwezig, over de orgels van de “Orgeltuin Gertrudiskerk” in het bijzonder en voorts natuurlijk m.b.t. de “Vrienden van het Ibach-orgel”. Inmiddels zijn er van het Ibach-orgel al een aantal orgel-cd’s verschenen die men ook kan aanschaffen.                                                                                                                                            Het concert begint om 16.00 uur. De gebruikte kerkingang is die aan de zijde van de Kerkstraat. De entreeprijs bedraagt € 8,—; voor Vrienden van het Ibach-orgel € 4,—.

Share Button

In memoriam Adriaan van Roode

Op maandag 30 januari, daags na zijn 79e verjaardag, overleed Adriaan van Roode, een man die in onze parochie en daarbuiten zo’n  markante plaats heeft ingenomen. De vele activiteiten die hij in Bergen op Zoom, de geboorteplaats van zijn vrouw Gertrude, sinds zijn pensionering in de afgelopen 15 jaar heeft ondernomen, sluiten aan bij alles wat hij, samen met haar tot 2001, “boven de rivieren”, al had gedaan.

Het echtpaar Van Roode woonde nog maar korte tijd in Bergen op Zoom en ik herinner me het moment dat Adriaan zich in 2002 als koorlid aanmeldde met daarbij de vraag of hij zingend iets voor HMR kon betekenen. Eén van de eerste dingen waarnaar hij vroeg was of ik me nog kon herinneren dat HMR bij hun huwelijksviering in de Lourdeskerk gezongen had. We zouden de Kleine Orgelmesse van Haydn gezongen hebben; in die tijd zongen we vaak “elders”, en genoemde mis behoorde en behoort nog steeds tot het standaardrepertoire. Ik kon daarom ook niet volmondig “ja” op die vraag antwoorden. Maar voor HMR bleek hij een bijzondere aanwinst. Eerstens als mens zoals hij was, warm, hartelijk en belangstellend. Bovendien een safe tenor met een bijzondere vaardigheid in het zingen van gregoriaans en met grote kennis van deze meest specifieke liturgische muziek. Maar ook breder: ik zie hem nòg zingend staan “stralen” tijdens de uitvoering van een Coronation-Anthem van Händel tijdens het Kerstconcert 2002.

Al staat de huwelijksviering van Adriaan en Gertrude me niet meer helder voor de geest, de erop volgende jaren des te meer. Zo was Adriaan van 2004 tot 2013 een gewaardeerd lid van het Algemeen Bestuur van HMR. In 2005, bij de herdenking van het 500e sterfjaar van de componist Jacob Obrecht, was hij de motor achter een tentoonstelling in het Markiezenhof rondom de beroemde stadgenoot. Hij was vanaf de jaren daarna een kritisch mede-samensteller van de adventsviering Lessons and Carols. Hij droeg binnen HMR zorg voor tekst- en programmaboekjes voor reguliere en bijzondere vieringen en concerten. Als neerlandicus en door zijn brede kennis van talen, grammatica, liturgie en gregoriaans in combinatie met zijn perfectionistische instelling, was hij altijd een zeer betrouwbare bron en vraagbaak binnen HMR. Alles moest bij een purist als Adriaan niet alleen tekstueel kloppen, maar ook muzikaal-liturgisch. Hij was tot op het laatst veelvuldig inzetbaar als zanger bij en coördinator van de cantor-diensten die in de Gertrudiskerk en de tehuizen plaatsvinden.

Zijn verdiensten voor het parochiewerk in den breedte was daarnaast heel divers: Adriaan maakte een aantal jaren deel uit van de voormalige PKC, de Contactgroep, de Commissie Beheer Gertrudiskerk, het Liturgisch Beraad en tot op het laatst van de redactie van inZOOMen. Met uiterste precisie werden door Adriaan de teksten van de ingebrachte artikelen geredigeerd. Ook was hij, samen met Gertrude, de laatste jaren acoliet bij uitvaarten die in de Gertrudiskerk plaatsvonden.

De Gertrudis Cultuurstichting mocht zowel van de bestuursleden Adriaan én Gertrude profiteren. De presentatie van het boekwerkje “Twaalf ambachten, één familie” op initiatief van de Gertrudis Cultuurstichting rondom het Rogier-orgel, vond plaats op 14 oktober j.l. Voor het grootste gedeelte was het geschrift tot stand gekomen door, zoals zo vaak, team-work van Adriaan en Gertrude (transcriptie). Het was een gelegenheid voor Adriaan waar hij nog vóór zijn ziekte ten volle van heeft kunnen genieten. Eerder was hij ook redactielid van het boek “Een magtig Toonwerk”, een monografie naar aanleiding van de restauratie van het Ibach-orgel. Deze boeken werden uitgegeven in samenwerking met de Geschiedkundige Kring van Stad en Land van Bergen op Zoom.

Als redactielid en mede-auteur van het boekwerkje “24 Bergse Vromen” naar aanleiding van Bergen op Zoom 800 jaar stad, in 2012 tot stand gekomen door samenwerking van de Protestantse Gemeente en de Katholieke parochie, kon hij zich ten volle uitleven in het schrijven van bijdragen en in het redigeren van ingebrachte artikelen van anderen.

Ook de afscheidsviering op 4 februari in de Gertrudiskerk heeft Adriaan in de weken voor zijn overlijden geredigeerd en zijn wensen in het bijzonder aan Gertrude en zoon Steven kenbaar gemaakt. HMR heeft van harte daaraan gevolg gegeven, dankbaar voor wie hij was en om wat hij voor de kerk en de muziek heeft betekend. We zullen hem node missen en wensen Gertrude, kinderen en kleinkinderen veel sterkte toe.

Dat Adriaan moge rusten in vrede.

pap 21-03-2014

Rede van Hans Smout, uitgesproken in crematorium Zoomstede

Share Button

Misverzorging door Musica Cordis

Op zondagmorgen 12 februari verzorgt het Zeeuwse Kamerkoor “Musica Cordis” o.l.v. Hans Smout in het aanbod van de Gertrudis Cultuurstichting (GCS) in de Bergse Gertrudiskerk een muzikaal  bijzonder verzorgde Eucharistieviering. Voorganger is pastoor Paul Verbeek.

De viering wordt verzorgd met door allen mee te zingen Nederlandse liturgische muziek begeleid door organist Toine Jimkes aan het (Ibach-)orgel én met bijzondere, zeldzaam uitgevoerde koormuziek.

De vaste misgezangen zijn genomen uit de Cantus Missae opus 106 in Es voor twee vierstemmige koren a capella van Josef Rheinberger, een veelzijdig en succesvol componist die in 1839 in Vaduz (Liechtenstein) werd geboren, in Duitsland werkzaam was en in 1901 in München overleed. Daarnaast wordt gezongen het in 2001 geschreven “Ubi Caritas” van de in 1978 in Noorwegen geboren componist Ola Gjeilo. Het is een eigentijds, maar zeer toegankelijk en sfeervol werk.

De viering begint om 9.30 uur en de gebruikte kerkingangen zijn die aan de Zuivelstraat en aan de Kerkstraat.

Share Button

Winterconcert

Concert voor Blazersensemble en orgel

In het muziekaanbod van de GCS (Gertrudis Cultuurstichting) is er op zaterdagmiddag 28 januari om 16.00 uur het eerste concert van het nieuwe jaar. Vonden de meeste concerten in het verleden vaak ook plaats op zondag, wellicht is op zaterdag een breder publiek bereikbaar. Vandaar op deze laatste zaterdag van januari dit “winterconcert” als verlaat nieuwjaarsconcert alsnog! Behalve door Janno den Engelsman aan het Ibach-orgel wordt medewerking verleend door het Bergen op Zooms Blazers Ensemble o.l.v. Rien de Jongh.

Door de concertgevers is een afwisselend programma samengesteld met muziek voor blazersensemble, voor orgelsolo én voor blazers en orgel gezamenlijk. In een rijke afwisseling klinkt voor blazersensemble muziek van o.a. Bach, Mozart, Debussy en Elgar, maar ook van Erwin Leijs (geb. 1972), docent aan het CKB en tevens als componist bijzonder verdienstelijk actief! Voor orgelsolo is er eveneens muziek van Erwin Leijs en voorts onder meer het “Troisième Choral in a” van César Franck (1822-1890). Bovendien ook verrassende muziek van de Middelburgse organist/componist Margaretha Christina de Jong (geb. 1961) en de befaamde Sortie in Es van L.J.A. Lefébure-Wély (1817-1869), jawel, bedoeld ter afsluiting van een kerkdienst!! Het concert wordt geopend met “Jesu, nun sei gepreiset” van J.S. Bach voor blazers en orgel gezamenlijk en besloten door het eveneens gezamenlijk gespeelde “De grote poort van Kiev” uit de beroemde “Schilderijententoonstelling” van Modest Moussorgsky (1839-1881).

Organist Janno den Engelsman, organist-titularis van de Bergse Gertrudiskerk, studeerde aan het Rotterdams Conservatorium en later aan het Utrechts Conservatorium tevens  klavecimbel en beiaard. In Bergen op Zoom, Zierikzee en Middelburg vervult hij de functie van stadsbeiaardier en hij is in genoemde plaatsen vaak wekelijks dan wel ten minste regelmatig te beluisteren en geeft daar en elders regelmatig beiaardconcerten.

Dirigent Rien de Jongh is vanaf 2004 dirigent van het in 1969 ontstane Bergen op Zooms Blazers Ensemble dat regelmatig optrad bij herdenkingen, erediensten, recepties en concerten zoals deze middag. Rien de Jongh studeerde aan het Brabants Conservatorium de hoofdvakken accordeon en koordirectie met als bijvakken orkestdirectie en orgel. Daarnaast is hij een verdienstelijk pianist, fagottist en cellist. Hij was als dirigent dan wel als instrumentalist aan diverse vocale en instrumentale ensembles verbonden.

De toegang voor het concert bedraagt € 8,—; voor Vrienden van het Ibach-orgel € 4,—. Na afloop van het concert is er voor de concertbezoekers een Nieuwjaarstreffen met glühwein dan wel chocomel samen met de Vrienden van het Ibach-orgel en met het bestuur van de Gertrudis Cultuurstichting.

Share Button

Kerstmis in de Gertrudiskerk Kerstvieringen met HMR

 
flyer december 2016 achter

De vocale en instrumentale koren van HMR verzorgen in een sfeervolle Gertrudiskerk in Bergen op Zoom op zaterdagavond 24 december de kerstnachtviering. Voorafgaande aan de viering die om 24.00 uur begint, is er koorzang, orgelmuziek en gelegenheid tot samenzang. Voorganger tijdens deze viering is pastoor Paul Verbeek.

De vaste misgezangen zijn dit jaar weer genomen uit de bekende en geliefde “Messe de Minuit” van de componist Marc-Antoine Charpentier (1636-1707). Deze mis, waarin gebruik gemaakt wordt van melodieën van indertijd in Frankrijk bekende kerstliederen, is geschreven voor een bezetting van koor, soli, strijkers, fluiten, fagot en basso continuo. Voorts is er diverse kerstmuziek door het koor, al dan niet met instrumentalisten, maar er is ook volop gelegenheid voor samenzang bij kerstliederen, acclamaties en gregoriaans. Het Ibach-orgel zal bespeeld worden door Janno den Engelsman, de orgels in het koor door Toine Jimkes. Dirigent is Koert Damveld.

De Hoogmis op Kerstmorgen 25 december begint dit jaar op de ongebruikelijke tijd van 10.00 uur. Voorgangers zijn pastoor Paul Verbeek en diaken Jan Foesenek. Ook deze viering zal vocaal-instrumentaal door HMR worden verzorgd. De vaste misgezangen zijn dan evenwel uit de in 1776 geschreven “Missa brevis et solemnis” in C, KV 259 van W.A. Mozart (1756-1791), bedoeld voor gebruik in de Domkerk van Salzburg. Het werk, ook wel bekend onder de naam “Orgelsolomesse”, is geschreven voor koor, soli, strijkers, trompetten, pauken en basso continuo. Daarnaast zijn er natuurlijk diverse kerstliederen door het koor en er is gelegenheid tot samenzang.

Share Button

A Festival of Nine Lessons and Carols

flyer december 2016 voor

Op zaterdagavond 17 december zal om 19.00 uur in de Gertrudiskerk van Bergen op Zoom weer de oecumenische adventsviering “A Festival of nine Lessons and Carols” worden gehouden. HMR-Gemengd koor, CKB Kinderkoor en Jeugdkoor ‘After-8’ onder leiding van Koert Damveld en Monique Jimkes zorgen voor de koorzang. Janno den Engelsman, Ibach-orgel en klein carillon, Toine Jimkes, Ibach-orgel en kistorgel en Deborah Jenner, harp, zorgen voor de instrumentale begeleiding. Het is inmiddels in de Gertrudiskerk een niet meer weg te denken traditie geworden: dit jaar zal het de 11e keer zijn dat het “Festival of nine Lessons and Carols” plaatsvindt!De kerk is open vanaf 18.30 uur en de gebruikte kerkingang is die aan de zijde van Kerkstraat.

In negen lezingen uit het Oude en Nieuwe Testament wordt in grote lijnen de heilsgeschiedenis verteld, beginnend met het scheppingsverhaal en uitkomend bij de geboorte van Christus. Engelen kondigen die geboorte aan; herders en de drie koningen bezoeken en aanbidden de pasgeborene.   Volgens traditioneel Engels gebruik worden de lezingen in deze oecumenische viering gezegd door personen in opvolging van kerkelijke hiërarchie. De eerste is voor een koorlid, de laatste lezingen zijn voor ds. Willem Vermeulen van de PKN en voor Paul Verbeek, bisschoppelijk vicaris en tevens pastoor van de Bergen op Zoomse Lievevrouweparochie.

Het “festival”, een viering met afwisselend lezingen en koor- en/of samenzang, is op het eind van de 19e eeuw in de traditie van de Anglicaanse kerk in Engeland ontstaan. Grote verspreiding kreeg het festival sinds 1918, toen het koor van King’s College Chapel van Cambridge het jaarlijks in zijn rijke traditie opnam. Wereldwijd is de laatste jaren “Lessons and Carols” bijzonder geliefd geworden om het Kerstfeest oecumenisch-breed voor te bereiden.

Een keur aan bekende en onbekende koorwerken in afwisselende bezetting is te beluisteren, maar er is ook regelmatig gelegenheid tot samenzang. Onder meer zijn er werken de hand van de vorig jaar overleden bekende arrangeur en componist David Willcocks (geb. 1919) en van de gevierde en bijzonder succesvolle componist John Rutter (geb. 1945). Van laatstgenoemde klinkt de “Carol of the Children” met harpbegeleiding en “All bells in paradise”, begeleid door orgel en carillon. Ook dit jaar weer carols die door Rob Daane zijn gearrangeerd. Bekende componisten van wie werk te beluisteren is zijn Charles Villiers Stanford (1852-1924) en Ralph Vaughan Williams (1872-1958). Dat zijn achtereenvolgens “Magnificat, opus 10” en “Wither’s Rocking Hymn”.

Om de viering zo goed mogelijk gestalte te geven zitten de aanwezigen, zoals in Engeland gebruikelijk is, ter weerszijde van een breed middenpad tegenover elkaar in het schip van de kerk. Het koor staat voor het Ibach-orgel opgesteld, de lezingen worden uitgesproken ter hoogte van de oude preekstoel.

De Gertrudiskerk is gedeeltelijk al in sfeervolle kerstsfeer gebracht, wordt aangelicht en is rijk voorzien van kaarslicht. Het door prille kinderstemmen ingezette openingslied “Once in royal David’s city” zet de toon voor een meditatief uur van woord en muziek dat de warmte van het naderende kerstfeest inluidt. De viering wordt traditioneel afgesloten met “O come, o all ye faithful”.

De toegang is natuurlijk vrij en bij de dienst zijn leden van alle kerkgemeenschappen van harte welkom. Ter bestrijding van de kosten is aan de uitgang een collecte.

Share Button