A Festival of Nine Lessons and Carols

Op zaterdagavond 16 december zal om 19.00 uur in de Gertrudiskerk van Bergen op Zoom weer de traditionele oecumenische adventsviering “A Festival of Nine Lessons and Carols” worden gehouden. HMR-Gemengd projectkoor, CKB Kinderkoor en Jeugdkoor ‘After-8’ onder leiding van Koert Damveld en Monique Jimkes zorgen voor de koorzang. Janno den Engelsman, Ibach-orgel en klein carillon, Toine Jimkes, Ibach-orgel en kistorgel en Deborah Jenner, harp, zorgen voor de instrumentale begeleiding. De kerk is open om 18.30 uur en de gebruikte kerkingang is die aan de zijde van de Kerkstraat.

L&C 2017 flyer voor

De wereldwijde populariteit van A Festival of Nine Lessons and Carols is vooral te danken aan de jaarlijkse uitvoering in King’s College, Cambridge, sinds kerstavond 1918. Eric Milner-White, die tijdens de Eerste Wereldoorlog als legeraalmoezenier had gewerkt op de slagvelden, werd na zijn terugkeer naar Engeland Dean (decaan) van King’s. Het eerste kerstfeest in vredestijd wilde hij kleur, schoonheid, warmte en eenvoud meegeven en nam als voorbeeld een ceremonie die al in 1880 bestond in de kathedraal van Truro in Cornwall.

De traditie verbreidde zich over heel Groot-Brittannië en later ook over de Verenigde Staten. Sinds 1928 wordt de ceremonie in King’s College uitgezonden door BBC-radio en al in 1931 zond de Nederlandse radio het programma uit. Gedurende de laatste decennia heeft de ceremonie ook in Nederland een plaats op de kalender gekregen, al is het meestal niet meer op kerstavond zelf, maar in de periode daaraan voorafgaand. In Bergen op Zoom wordt het festival sinds 2006 gehouden.

Uit een haast oneindig groot aantal carols wordt elk jaar een selectie gemaakt, maar het is niet uitsluitend bestaand Engelstalig repertoire dat in aanmerking komt. Vaak worden ook één of meerdere liederen uit andere landen gezongen en componisten leveren ook nieuwe arrangementen of zelfs volledig nieuwe muziek. Vanavond hoort u bekende en minder bekende carols uit de anglicaanse traditie, waarvan twee met een Duitse en twee met een Baskische oorsprong. Het geliefde Catalaanse kerstlied El desembre congelat is ook in een Nederlandse berijming zeer bekend, maar daarbij is veel van de volkse levendigheid verloren gegaan. Rob Daane maakte nieuwe arrangementen op de oorspronkelijke melodie en tekst, waarvan vanavond de versie met orgel klinkt. Tijdens de kerstnacht in deze kerk zal de versie met orkest voor het eerst te beluisteren zijn.

De ruggengraat van de viering wordt gevormd door de negen lezingen, over de zondeval, de profetieën over de komst van Christus, de gebeurtenissen rondom de geboorte in Betlehem en tenslotte de uitleg van Johannes over de menswording. Volgens traditioneel gebruik zitten de aanwezigen ter weerszijde van een breed middenpad tegenover elkaar in het schip van de kerk. De lezingen worden uitgesproken door personen in opvolging van de kerkelijke hiërarchie. De eerste is voor een koorlid, de laatste voor ds. Bert ten Kate van de PKN en voor Paul Verbeek, bisschoppelijk vicaris en pastoor van de Lievevrouweparochie. Ook burgemeester Frank Petter zal een lezing verzorgen. De carols bieden reflectie bij de teksten en de aanwezigen worden van harte uitgenodigd om op aangegeven plaatsen met het koor mee te zingen. Als gewoonlijk wordt de viering geopend met “Once in royal David’s city” en besloten met “O come, all ye faithful”.

De toegang is natuurlijk vrij en bij de dienst zijn leden van alle kerkgemeenschappen van harte welkom. Ter bestrijding van de kosten is er aan de uitgang een collecte.

Share Button

Kerst in de Sint-Gertrudiskerk

Kerst 2017 flyer achter

HMR, in de bezetting van koor, solisten en instrumentalisten o.l.v. Koert Damveld verzorgt als gebruikelijk in de sfeervolle Gertrudiskerk in Bergen op Zoom op zondagavond 24 december de late kerstnachtviering die dit jaar voor het eerst wat vroeger, om 23.30 uur, zal beginnen. Vooraf is er koorzang, orgelmuziek, instrumentale muziek (delen uit het concerto grosso “fatto per la notte di natale” van Arcangelo Corelli (1653-1713) en er is gelegenheid tot samenzang.

Tijdens de viering zelf klinken de vaste misdelen uit de “Missa Pastoralis” van de Brusselse componist Charles-Joseph van Helmont (1715-1790) in de bezetting van koor, soli, strijkers, fluit, hobo, hoorns en basso continuo. De Missa Pastoralis werd voor het eerst tijdens de kerstnacht van 1756 in de kathedraal van Brussel gezongen en gespeeld.

Daarnaast zijn er diverse kerstliederen uit alle windstreken van Europa. Opmerkelijk is bijvoorbeeld het geliefde Catalaanse kerstlied “El desembre congelat” dat in een Nederlandse berijming heel bekend en geliefd is. Nu klinkt het in een nieuw arrangement van Rob Daane op de oorspronkelijke melodie en tekst. Tijdens de viering is er ook volop gelegenheid voor samenzang bij kerstliederen, acclamaties en gregoriaans. De orgels worden bespeeld door Janno den Engelsman en Toine Jimkes.

De Hoogmis op Kerstmorgen, maandag 25 december, begint dit jaar om 9.30 uur, en zal eveneens vocaal-instrumentaal door HMR worden verzorgd. Tevoren worden er enkele kerstliederen gezongen. Op deze ochtend klinken eveneens de  vaste misgezangen uit de “Missa Pastoralis” van Charles-Joseph van Helmont en er is ook nu diverse kerstmuziek met daarnaast gelegenheid tot samenzang.

Voorgangers zowel bij de Kerstnachtviering als bij de Hoogmis op Kerstdag zijn pastoor Paul Verbeek en diaken Jan Foesenek.

 

 

Share Button

Muziek in de Gertrudiskerk november - december 2017

Zondag 19 november 9.30 uur
Eucharistieviering b.g.v. “Zondag van de kerkmuziek”

Bij het 125 jarig bestaan van de NSGV (Nederlandse Sint-Gregoriusvereniging) in 2003 werd voorgesteld jaarlijks op een zondag in november extra aandachtte besteden aan het belang van goede kerkmuziek. HMR heeft steeds jaarlijks aan deze oproep gevolg gegeven.

Op zondag 19 november zal in de Gertrudiskerk in Bergen op Zoom de “Zondag van de Kerkmuziek” een extra accent krijgen. Tijdens de Eucharistieviering van 9.30 uur zal, naast Nederlandse liturgische muziek, de Missa II van Benedictus Buns (1642-1716) klinken. Deze Brabantse karmeliet, werkzaam in het klooster van Boxmeer, kan beschouwd worden als de belangrijkste Nederlandse componist uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. De mis wordt uitgevoerd door HMR met koor, solisten en instrumentalisten o.l.v. Koert Damveld. Daarnaast klinkt er vocaal-instrumentale  achttiende eeuwse muziek van M. Haydn en zeventiende eeuwse van M.R. Delalande. De organisten zijn Toine Jimkes en Janno den Engelsman.

Voorgangers bij deze viering zijn pastoor Paul Verbeek en diaken Jan Foesenek.

Zondag 26 november 10.00 uur
“Brabantse Open Kerkendag”

Feestelijke Eucharistieviering
b.g.v. Gertrudiskerk 30 jaar in gebruik 

Op zondag  26 november a.s. viert de Lievevrouweparochie dat het dit jaar 30 jaar geleden is dat de Sint Gertrudiskerk na de restauratie van het gebouw voor de katholieke eredienst opnieuw in gebruik genomen werd. In 1987 vond de inzegening bij de heringebruikname  plaats door mgr. H.C.A. Ernst, de toenmalige bisschop van Breda. Aan de inwijding(en) van de kerk in de late middeleeuwen door de bisschop van Luik herinneren nog de (dubbele) wijdingskruisen op de kolommen van de kooromgang.

Om 10.00 uur wordt op deze zondag, de laatste zondag van het kerkelijk jaar, de Eucharistieviering feestelijk gevierd om dit feit te herdenken. De jaarkalender vermeldt deze dag het hoogfeest van Christus, Koning van het heelal. Pastoor drs. Paul Verbeek is de celebrant en de overige leden van het pastoraal team zullen in de viering assisteren.

Hortus Musicus Religiosus (HMR) verzorgt de muziek feestelijk met koor, solisten en instrumentalisten o.l.v. Koert Damveld. Gezongen wordt de Missa in Bes van Antonio Caldara (+ 1670-1736), de motetten “Exultabunt in te omnes” en “Panis Angelicus” van resp.  de barokke componisten De Croes en Du Mont. Voorts ontbreekt bij een gelegenheid als deze het bekende motet “Locus iste” van Anton Bruckner niet! En voor de samenzang is er natuurlijk gregoriaanse en Nederlandse liturgische muziek. Organisten zijn Toine Jimkes aan het koororgel en Hans Smout aan het Ibach-orgel.

Na de viering is er voor de kerkgangers gelegenheid elkaar te ontmoeten bij een kopje koffie of thee met …….. en voor de kinderen is er limonade met een traktatie. Deze ontmoeting vindt plaats in “Den Enghel”, Grote Markt 19.
De gebruikte kerkingangen bij de viering zijn die aan de Kerstraat en de Zuivelstraat.

17.00 uur Orgelrecital op de monumentale orgels
door Janno den Engelsman als afsluiting van deze dag.

Op zondag 26 november wordt in Brabant een Open Kerkendag gehouden. De organisatoren hopen dat meer dan 600 kerken, zowel protestants als katholiek, in onze provincie geopend zullen zijn. In Bergen op Zoom zijn de Ontmoetingskerk, de Catharinakapel (ingang Klaverstraat), de voormalige kerk van de H. Maagd (stadsschouwburg De Maagd), de kerk van OLV van Lourdes en de Gertrudiskerk geopend van de late ochtend tot ongeveer 17.00 uur. De dag wordt georganiseerd om alle Brabanders te betrekken bij de toekomst van hun kerken. In voortgezet gebruik als godshuis of met een nieuwe bestemming. “De Maagd” is daarvan zelfs een landelijk bekend, uitstekend voorbeeld.

De eigenaren c.q. de gebruikers van de gebouwen wordt gevraagd hun ruimten te laten “leven”;
ieder doet dat op een eigen manier. Voor SBM volop werk aan de winkel! Zo laat de Gertrudis Cultuurstichting in de Gertrudiskerk weer de tentoonstelling “24 Bergse Vromen” uit 2012 zien én wil in Bergen op Zoom de dag in de Gertrudiskerk om 17.00 uur afsluiten met een vrij toegankelijk orgelrecital, door Janno den Engelsman gespeeld aan het Rogier- en aan het Ibach-orgel.
Janno heeft voor de orgelbespeling een afwisselend programma samengesteld met muziek uit de 18e, 19e en 20e eeuw van componisten uit Duitsland (o.a. Bach, Mendelssohn, Reger), Frankrijk (Guilmant, Saent Saëns) en….. Rusland (Georgi Mushel).

Janno den Engelsman studeerde orgel, klavecimbel en kerkmuziek aan het Utrechts Conservatorium en beiaard aan de Nederlandse beiaardschool in Amersfoort. Aanvullende cursussen voor orgel en beiaard resp. bij Liuwe Tamminga in Bologna (It) en Geert D’hollander in Antwerpen. In 2006 werd Janno de Sakko Cultuurpijs voor Kunsten en Letteren toegekend. Hij maakte enkele cd-opnames (o.a. van het Ibach-orgel) en won prijzen op orgelconcoursen in Leiden en Nijmegen. Naast zijn lespraktijk is hij organist-titularis van de Gertrudiskerk en stadsbeiaardier van Zierikzee, Bergen op Zoom en Middelburg. Sinds 2013 is hij dirigent van het Steenbergse Kamerkoor Sasso Montanari.
De sfeervol verlichte Gertrudiskerk met zijn rijkdom aan kunstschatten en zijn bijzondere orgels vormt een mooi decor om met afwisselende en rijke orgelklanken de dag te besluiten. De toegang tot de orgelbespeling is gratis, naar believen kan men ook een deel van het programma meemaken: het is een informele bespeling met soms intieme, soms uitbundige orgelklanken!

Zaterdag 16 december 19.00 uur
A Festival of Nine Lessons and Carols
m.m.v.
projectkoor HMR,
After-8,
kinderkoor CKB,
kinderkoor Lievevrouweparochie,
Toine Jimkes en Janno den Engelsman (orgels en carillon)
Deborah Jenner (harp)
o.l.v. Koert Damveld en Monique Jimkes

Zaterdag 24 december 23.30 uur
Kerstnachtviering met solisten, koor en orkest van HMR
o.l.v. Koert Damveld;
muziek van o.a. Arcangelo Corelli, Charles-Joseph van Helmont,
J.S. Bach en Michael Praetorius

Zondag 25 december 9.30 uur
Hoogfeest van Kerstmis met solisten, koor en orkest van HMR
o.l.v. Koert Damveld;
o.a. Missa Pastorella van Charles-Joseph van Helmont (1715-1790)
kerstrepertoire uit de Europese muziektraditie

Share Button

Nationale Orgeldag 2017

ORGELTUIN GERTRUDISKERK

https://youtu.be/zGLU0fQBWEs

Monumentendag, dit jaar zaterdag 9 september, is al heel wat jaren tevens ook “Nationale Orgeldag”. In de Gertrudiskerk worden, zoals gewoonlijk op deze dag, de orgels tussen 10.00 uur en 17.00 uur regelmatig bespeeld. Er is voor iedere belangstellende met enige toetsvaardigheid bovendien gelegenheid ook eens een orgel te bespelen. Voor kinderen in het bijzonder is het vaak een hele belevenis, dat te mogen! Ook daags erna, zondag 10 september, zal er ’s middags ook regelmatig gelegenheid zijn de orgels te beluisteren en/of te bespelen.

ibachorgel

De Gertrudis is een ware “Orgeltuin”. Er bevinden zich drie rijksmonumentale orgels. Behalve het grote Ibach-orgel (1864), het hoofdorgel dat zich in het kerkschip tegen de Peperbus bevindt, staan er twee kleinere in het koor: het Delhaye-orgel (Vlaams orgel) uit + 1730 en het Rogier-orgel, in 1857 gebouwd door de Bergse orgelmaker Cornelis Rogier. Bovendien staan er in de kerk twee kleinere pijporgels die verplaatsbaar zijn, z.g. kistorgels.

vlaamsorgel

rogierorgel2
Er is beide dagen een stand aanwezig waar men informatie over (de) orgels kan inwinnen, er zijn gratis folders verkrijgbaar, u kunt zich laten informeren over de “Vrienden van het Ibach-orgel” en er zijn orgelboeken en cd’s over de orgels van de “Orgeltuin” te koop.

klopkistorgel

 

Share Button

Ibach-festival 22-24 september 2017

Getrudiskerk Bergen op Zoom

Gebruikte kerkingang aan de zijde van de Kerkstraat

VRIJDAG 22 september
20.30 uur

Klank- en Woordspel. “Storytelling” rondom de monumentale orgels door resp. Janno den Engelsman en Hans Smout. Janno den Engelsman bespeelt de orgels van de “Orgeltuin Gertrudiskerk” en licht met zijn spel Hans Smout toe die vertelt over de orgels, over hun overeenkomsten en verschillen en over de relatie die de instrumenten met elkaar hebben
Entree vrij

ZATERDAG 23 september
10.30 uur
“Spieken bij de beiaard en bij de orgels”. Kinderprogramma rondom beiaard en orgels door Meike Warmoeskerken en Janno den Engelsman. De kinderen zien boven in de Peperbus de beiaardier tussen de klokken aan het werk. In de kerk zien ze van dichtbij de organist orgels klein en groot bespelen, met daarin honderden, ja zelfs duizenden pijpen. Natuurlijk wordt er bij alle geweldige instrumenten ook volop verteld. Limonade na afloop!
Entree vrij

16.00 uur
“Bach! Gezongen en gespeeld”. Orgelrecital door Kees van Houten (Ibach-orgel) m.m.v. Marjon Strijk (sopraan). Kees van Houten is een gerenommeerd organist, niet in het minst vanwege het feit dat hij sinds 1957 het beroemde Robustelly-orgel in de St. Lambertuskerk bespeelt. Hij geeft zowel voor vakmensen als voor amateurs en leken lezingen, workshops en interpretatiecursussen over de muziek van Bach. Vanmiddag klinken Bach’s beroemde Leipziger Orgelkoralen, vocaal ingeleid door de veelzijdige sopraan Marjon Strijk die eerder met bewerkingen van popmuziek in de Gertrudiskerk te beluisteren was. Vandaag met muziek van Bach!
Entree € 8,—
Vrienden Ibach-orgel € 4,—

20.30 uur
Filmvoorstelling van de stomme film “The Hunchback”, ofwel “De klokkenkluider van de Notre Dame” met live geïmproviseerde filmmuziek op het orgel door Geerten Liefting. De succesvolle filmklassieker uit 1923 wordt naar de gewoonte van die tijd van orgelspel voorzien, ditmaal door de betoverende rijke klanken van het Ibach-orgel. Geerten Lieftink (1983) is een breed geschoold musicus als organist, componist, dirigent en, hoe kan het anders, begenadigd improvisator.
Entree € 8,—
Vrienden Ibach-orgel € 4,—

ZONDAG 24 september
9.30 uur
Eucharistieviering met delen uit het meerdelige orgelwerk “Spatium” (2011), compositieopdracht op thema’s van Jacob Obrecht voor het gerestaureerde Ibach-orgel, Daan Manneke; Janno den Engelsman, Ibach-orgel. Met vocale medewerking van HMR, o.a. de “Mass in honor of the Holy Ghost” van Herman Strategier (1912-1998) o.l.v. Koert Damveld; Toine Jimkes, Delhaye-orgel.

13.00 uur
Concert met kamermuziek door strijkers, pianist en vocale solist waarin wordt uitgevoerd het 4e strijkkwartet (1953) van Oscar van Hemel (1892-1981), gespeeld door het MauritsEnsemble Utrecht. Oscar van Hemel woonde en werkte van 1918 tot 1949 in Bergen op Zoom. Tevens uitvoering van “La bonne chanson”, liederencyclus op tekst van Paul Verlaine voor zangstem (Gerard Beemster, bariton) en piano (Jan Jongbloed) van Gabriel Fauré (1845-1924).
Entree € 8,—
Vrienden Ibach-orgel € 4,—

14.15 uur
Beiaardbespeling door Janno den Engelsman
Muziek van Oscar van Hemel

16.00 uur 
Concert met werken van Oscar van Hemel, Daan Manneke en andere Brabantse componisten. Medewerking verlenen Charlotte Stoppelenburg (mezzo- sopraan), Janno den Engelsman (orgel), mannenkoor Fortissimo o.l.v. Kristin Roland en HMR-Capella Feminarum o.l.v. Koert Damveld.
Van Oscar van Hemel worden uitgevoerd: Meditatie voor orgel (1952); Twee contrasten (1959) voor mannenkoor; Copla’s (1947) voor mannenkoor; Jubelstadje (1930) voor mannenkoor; Trittico liturgico (1959) voor sopraan en orgel
Van Daan Manneke: “Bonum est confiteri Domino” (2016) voor solostem, vrouwenkoor en orgel. Daarnaast orgelwerken van Daan Manneke (1939) en van de Brabantse componisten Louis Toebosch (1916-2009) en Kris Oelbrandt (1972).

Entree € 8,—
Vrienden Ibach-orgel €4,—

GCS_poster Ibach-festuval 2017

Op vrijdagavond, maar ook op zaterdag kan men een passe-partout aanschaffen voor het geval er belangstelling is voor (nagenoeg) alle programma-onderdelen.
Prijs passe-partout € 20,00
Vrienden van het Ibach-orgel € 10,00

Share Button

Orgelconcert door Frank Heye

Frank heye

Op zaterdag 8 juli vindt in de Gertrudiskerk in Bergen op Zoom het laatste orgelconcert plaats in de serie die deze voorzomer op zaterdagmiddagen door de Gertrudis Cultuurstichting (GCS) wordt georganiseerd. De Belgische organist Frank Heye bespeelt de drie monumentale orgels van de “Orgeltuin Gertrudiskerk” in een programma met muziek van Belgische (orgel)componisten.

Bovendien: zoals zo veel erfgoed in de Getrudiskerk hebben ook de orgels een relatie met de Zuidelijke Nederlanden c.q. België. Het koororgel, daterend uit 1730/40, is gebouwd door Louis II Delahaye (1696-1781), telg uit het Vlaamse orgelbouwers-geslacht dat in Gent en later in Antwerpen werkzaam was. Het andere aanwezige koororgel (uit 1857) van de Bergen op Zoomse orgelbouwer Cornelis Rogier vertoont laat 18e eeuwse kenmerken. Rogier was in zijn jonge jaren als meubelmaker en orgelbouwer in Antwerpen (ook) in de leer bij Jean Corneille Charles Delahaye, laatste telg uit het genoemde orgelbouwers-geslacht. Tenslotte: de kas het grote Duitse Ibach-orgel is gebouwd door schrijnwerkers en beeldhouwers van het atelier Peeters-Divoort uit Turnhout. De architect van de kas was de Brusselaar Emanuel Cels (1821-1894)!

Frank Heye speelt aan de beide koororgels muziek uit de tijd van de barok. Pieter Cornet was in het begin van de 17e eeuw als organist en componist werkzaam in Brussel; van hem wordt aan het Delahaye-orgel een Courante met variaties ten gehore gebracht. Het Rogier-orgel klinkt in de Suite in F  van de in Gent geboren componist Jean-Baptiste Loeillet (1680-1730). Het grootste deel van het programma speelt Frank Heye aan het Ibach-orgel. Het is 20e eeuwse, laat-romantische muziek van de Belgische componisten Herman Roelstraete (1925-1985), Gabriël Verschraegen (1919-1981) en van de ook in Nederland beroemde componist-organist Flor Peeters (1903-1986). Diverse muzikale vormen komen aan bod, o.a. een sonate voor orgel, een passacaglia en tot slot “Concert Piece” Op. 52a van Flor Peeters. Veel mogelijkheden voor het kleurrijke Ibach-orgel!

De organist Frank Heye studeerde aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Gent bij Edward de Geest en daarna bij Dirk Verschraegen. Voorts behaalde hij het diploma ‘2e cyclus nieuwe structuur instrument’ en volgde meestercursussen bij grote namen als Huys, Kooiman, Koopman en Bovet. Zijn repertoire omvat alle stijlperioden met extra aandacht voor hedendaagse muziek en voor Vlaamse componisten. Hij is orgel-titularis van Destelbergen, betrokken bij restauraties, mede-organisator van orgelcycli, en leraar aan de Muziekacademie “Gabriël Verschraegen” in Gent en aan de Academie in Oudenaarde. Heye concerteert frequent in eigen land en in de meeste Europese landen. Op diverse cd’s is zijn orgelspel vastgelegd.

In de orgelinformatiehoek bij de ingang van de kerk zijn Cd’s en diverse lectuur verkrijgbaar. Tevens gratis mee te nemen folders én de enige tijd geleden verschenen nieuwe Orgelmagazine 2017, ditmaal een extra dik exemplaar vanwege het 10-jarig bestaan van de Brabantse Orgelfederatie.

Het concert begint deze middag, zoals meestal het geval is, om 16.00 uur! De entree bedraagt € 8,–.

Voor de Vrienden van het Ibach-orgel geldt een entreekorting van 50%. De gebruikte kerkingang is die aan de zijde van de Kerkstraat.

Share Button